UYUŞTURUCUYA ÖZENDİRME SUÇU VE CEZASI
Sosyal medyanın da yaygınlaşması ile birlikte, uyuşturucu kullanımına özendirme suçu gündeme gelmeye başladı. Uyuşturucuya özendirme suçu TCK 190. Maddede detaylı bir şekilde tarif edilmiştir.Gelin birlikte bu uyuşturucuya özendirme suçu hakkındaki bilgilere detaylı bir şekilde bakalım.
Uyuşturucuya Özendirme Suçu Nedir?
TCK 190’a göre bu suç: Uyuşturucu ya da uyarıcı madde kullanılmasına özendirme ve kolaylaştırma olarak geçer. Yani uyuşturucuya özendirme ifadesi bile tek başına suç olarak addediliyor.
Uyuşturucuya Özendirme Suç Unsurları Nelerdir?
Uyuşturucuya özendirme TCK 190’da suç unsurları ve ceza açısından açık ve detaylı bir şekilde belirtilmiştir. Bu unsurların neler olduğuna detaylı bir şekilde değinelim:
Malzeme ya da gereken donanımları sağlamak (TCK 190/1-a)
Uyarıcı ya da uyuşturucu malzemelerin kullanıma hazır hale getirilmesi için her türlü ekipman ya da donanımların sağlanmasını ifade eder. Kanunun bu maddesi, bu ekipmanların ya da malzemelerin neler olduğunu detaylandırmamış, kullanılabilecek her türlü malzeme ve donanımı suç unsuru olarak sayarak genel bir tanımda bulunmuştur. Mesela bir cep telefonu bile bu malzemelerden sayılabilir. Mesela kokain maddesinin kullanımını kolaylaştıran sarma kâğıdı da, kolaylaştırma ve kullanıma hazır hale getirme malzemesidir.
Kullanıcılar için özel yer sağlamak (TCK 190/1-a)
Uyuşturucu kullanımını kolaylaştıran ve kanun güçleri tarafından suçu işleyenlerin yakalanmasını zorlaştıran mekanlar kastedilir. Mesela uyuşturucu kullanmak isteyen bir arkadaşına, evinin anahtarını veren bir kişi, kullanımı kolaylaştırma ve aynı zamanda özel yer sağlama suçunu işlemiş olur.
Uyuşturucu Kullananların Yakalanmasını Zorlaştırma (TCK 190/1-b)
Kolluk kuvvetlerine yakalanmamak adına, suçun maddi delillerinin yok edilmesini ifade eder. Aynı zamanda, uyuşturucu maddenin vücuttaki izlerini yok eden çeşitli kimyasalların ve tıbbi metotların uygulanması da bu suç kapsamına girer.Mesela uyuşturucu kullanan kişilerin arkadaşlarını, bulundukları sokağın başına nöbetçi olarak dikmeleri bu suçun unsurlarındandır.
Uyuşturucuya Özendirme Suçu (TCK 190/2)
Alenen özendirme bu yasa maddesinde açıkça suç olarak nitelenmiştir. Kişide uyuşturucu kullanımına, temin edimine ya da satışına yönelik heves ve istek uyandırma özendirme olarak tarif edilir. Uyuşturucuya özendirme suçu herhangi bir şekilde yapılabilir. Yani kavram oldukça geniştir. mesela Youtube gibi sosyal medya mecralarında bu konuyla ilgili imada bulunulması bile suçtur. Ya da çevresindeki arkadaşlara “Tüm dertlerinden kurtulursun” gibi bir ifade bile özendirme suçuna girer. Özendirme suçu iki kişi arasında geçebileceği gibi kamuya açık bir alanda ve herkesin duyabileceği bir durumda da gerçekleşebilir.
Kullanma Yöntemleriyle İlgili Bilgi Verme (TCK 190/1-c)
Uyarıcı ya da uyuşturucu maddenin kullanım maksadıyla nasıl hazır hale getirileceği bilgisini karşı tarafa vermeyi ifade eder. Ayrıca, nasıl kullanılacağı konusunda bilgi vermek de bu suçun işlenmesidir. Mesela vücuda nasıl enjekte edileceği ya da kokain maddesinin burundan nasıl çekileceği bilgisi gibi. Uyuşturucu maddenin etkilerinin uzunca bir süre devam etmesi için neler yapılması gerektiği bilgisini de suç unsuruna örnek olarak verebiliriz.
Uyuşturucuya Özendirme Suçu Cezası Nedir?
Uyuşturucuya özendirme suçu kapsamında, uyarıcı ya da uyuşturucu maddelerin teminini kolaylaştırma suçunu işleyen kişi ya da kişiler, 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar (TCK Md. 190/1). Suçu özendiren ve alenen yayınlayan kişiler, 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası alırlar. Suçun işlenmesini kolaylaştıranların cezası ise yarı oranında artırılır. TCK Md. 190/3’de suçu kolaylaştıranlar: eczacı, kimyager, veteriner, laborant, hemşire, ebe, hastabakıcı, sağlık hizmeti verenler, diş hekimleri olmak üzere özel olarak tanımlanmıştır. Ancak kanun bu suçu herkesin işleyebileceğini belirtmiştir. Uyuşturucuya özendirme suçu işleyenlere ayrıca 1000 günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilir.
Uyuşturucuya Özendirme Suçu Etkin Pişmanlık
Uyuşturucuya özendirme suçu işlemiş ancak etkin pişmanlıktan yararlanmak isteyenler olabilir. Ancak etkin pişmanlık ile ilgili herhangi bir yasal düzenleme yoktur. Uyuşturucu ya da uyarıcı maddelerle ilgili etkin pişmanlık yasası TCK’nın 192. Maddesinde düzenlenmiştir. Ancak bu madde özendirme suçlarını kapsamamaktadır. İşlediği suç dolayısıyla hür iradesiyle pişman olan kişi, suç fiilinin meydana getirdiği olumsuzlukları giderir, müspet davranışlarıyla adaletin tesisine katkıda bulunursa, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir. Faka, uyuşturucu suçunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz.
